Genç dul kadın, pazarda “işe yaramaz” bir ihtiyara

İleri

Foto Galeri Haberin Devamı

: Elif, yaşlı adama herkes onunla alay etmekten yorulduğu anda para verdi. Onu bir “eşya” gibi satın almadı; ama Konya’daki eski hayvan ve iş gücü pazarında, sanki bir mal satılıyormuş gibi bağıran adamların arasında öyle sunuluyordu. Sesler sert, eller nasırlı, her şey yorgun ve kirliydi. Elif’in ödediği şey aslında bir borçtu. Çok eski, ölmüş toprak sahiplerinden kalma, kimsenin okumayı bilmediği defterlere yazılmış bir borç. —Paranızı çöpe atıyorsunuz, hanımefendi! —diye bağırdı satıcılardan biri—. O ihtiyar artık bir işe yaramaz! Kalabalık güldü. Elif o kahkahayı sırtına atılan küçük taşlar gibi hissetti. Yirmi dört yaşındaydı. Eşinin yasını taşıyan siyah bir elbise giyiyordu. Denizli taraflarında, iflasın eşiğindeki Sarıdere Çiftliği onu bekliyordu. Yine de ihtiyarın gözlerine bakınca parayı verdi. O gözler yenilmiş değildi. Yorgundu, evet. Yılların ağırlığını taşıyordu. Ama içinde hâlâ tuhaf bir ışık vardı; çok şey kaybetmiş ama onurunu kaybetmemiş bir insanın ışığı. —Adın ne? —diye sordu Elif. Yaşlı adam başını yavaşça kaldırdı. —İhsan, hanımefendi. Birileri tekrar güldü. —İhsan mı? Allah size gerçekten ihsan etsin Elif Hanım, bela aldınız başınıza! Elif cevap vermedi. Sadece işaret etti; yaşlı adam buğday çuvallarının yanındaki arabaya alındı. Ve yol devam etti. Sırtı dikti ama içi titriyordu. Henüz bilmiyordu ki o beyaz sakallı, kambur sırtlı adam yalnızca çiftliği kurtarmayacaktı. Ona kendi geçmişinin kaybolmuş bir parçasını geri verecekti. Sarıdere Çiftliği, Ege’nin içlerine doğru uzanan tepeler arasında, bir zamanlar bereketli ama artık hastalanmış gibi görünen bir yerdeydi. Koku, görüntüden önce geldi. Bu, canlı toprağın kokusu değildi. Terk edilmiş ahırların, nemin, küfün ve kırılmış umutların kokusuydu. Kapıdan içeri girildiğinde Elif şunu gördü: yıkılmış çitler, kurumuş tarlalar, zayıf hayvanlar ve artık hiçbir şey beklemeyen insanların ağır hareketleri. Bu çiftlik, ölen eşinden kalmıştı; borçlarla, karışık defterlerle ve sessizlikle dolu büyük bir evle birlikte. Avluda kâhyalar onu bekliyordu. Başlarındaki adam Cemal Yıldırım’dı; uzun boylu, kalın bıyıklı, sert bakışlı. —Hanımefendi —dedi hafifçe eğilerek—. Bu kadar erken döneceğinizi beklemiyorduk. —Bu çiftlik düzene girecek —dedi Elif. Cemal, arabadan inen yaşlı adama baktı. —O da düzenin bir parçası mı? İhsan cevap vermedi. Sadece toprağa baktı. Ahırlara, kurumuş ağaçlara, yarı açık depoya… Bir doktorun hastasını incelemesi gibi bakıyordu. Elif bunu fark etti. Diğerleri yıkımı görüyordu. O ise belirtileri. O akşam büyük çiftlik evinde dolaşırken Elif, her şeyin kendisi için fazla büyük olduğunu hissetti. Tahtalar gıcırdıyordu. Mutfak bomboştu. Duvarlarda rutubet lekeleri vardı. Merhum eşinin çalışma odasında defterler, sanki bilerek onu yanıltmak için yazılmış gibiydi. Bir an ağlamak istedi. Ama avluya çıktığında İhsan’ı kuru kuyunun yanında gördü. Üzgün bakmıyordu. Dikkatle bakıyordu. —Orada su var mı? —diye sordu Elif. İhsan bir süre sustu. —Burada yok, hanımefendi. Ama toprak, suyun nereden geçtiğini hatırlar. Bu söz ikisinin arasında havada kaldı. Ertesi sabah Elif gün doğmadan uyandı. İhsan’ı eski bir mango ağacının altında otururken buldu; elindeki küreği neredeyse kutsal bir sabırla bileylıyordu. —Ne istiyorsun? —diye sordu Elif. —Temiz su, hamak asacak bir köşe ve çalışmak için izin. Ne maaş istedi. Ne dinlenme. Ne acıma. Sadece çalışmayı istedi; hâlâ verecek bir şeyi olan bir insan gibi. Elif ona depo yanındaki küçük bir oda verdi ve fazla düşünmeden anahtarları teslim etti. Anahtarların İhsan’ın avucuna düşme sesi küçüktü. Ama avludaki herkes duydu. Cemal de duydu. Yüzü sertleşti. —O yaşlı adama depoyu mu emanet ediyorsunuz? —diye sordu daha sonra izinsiz girerek. Elif başını kaldırdı. —Depoyu İhsan’a emanet ettim. Cemal kuru bir kahkaha attı. —Saygısızlık etmek istemem ama hanımefendi, burada işler böyle yürümez. İnsanlara sertlik gerekir. —Benim ihtiyacım olan şey dürüstlük. Cemal, çiftliğin sahiplerinden bile daha çok söz söylemeye alışmıştı. Ve herkesin kolayca yönlendirebileceğini sandığı o genç dul Elif, artık kendi gözleriyle bakmaya başlamıştı. Sonraki günlerde İhsan, Sarıdere Çiftliği’ni eski ve hasta bir dostunu inceler gibi dolaştı. Toprağa parmaklarıyla dokunuyordu. Rüzgârı kokluyordu. Taşların altındaki nemi kontrol ediyordu. —Bu tarla yorulmuş —dedi Elif’e—. Ona çok yüklenmişsiniz. Toprak da yorulur; sadece alınır, ama hiç dinlenmezse. Elif onu dikkatle dinliyordu. İhsan ona sulama zamanlarını değiştirmeyi, bazı tarlaları dinlendirmeyi, depoda saklanan eski tohumları yeniden kullanmayı ve dere kenarındaki bitkilerle hayvanları tedavi etmeyi öğretti. —Ezilmiş toprak az verir —dedi bir gün—. Ezilmiş insan da öyle. Elif bu sözle içinde bir kapının açıldığını hissetti. O zamana kadar çiftliğin para ile kurtulacağını sanıyordu. İhsan ona önce ilişkinin düzelmesi gerektiğini gösteriyordu. İşçiler değişmeye başladı. Mutlu oldukları için değil. Onlara ilk kez küçümsemeden davranıldığı için. İhsan bağırmazdı. Hakaret etmezdi. El kaldırmazdı. Sadece anlatır, düzeltir ve herkesle birlikte çalışırdı. Sürekli isteksiz çalışan Tomás adındaki genç, erken gelmeye başladı. Neredeyse hiç konuşmayan Petra, tohumları daha düzenli toplamaya başladı. Avlu artık umutsuz bir yer gibi değil; yorgun ama hâlâ yaşayan bir yer gibi görünüyordu. Köyde söylentiler hızla yayıldı. —Dul kadın, işe yaramaz bir ihtiyara kaldı —diyorlardı meydanda. —Sarıdere ilk hasadı göremez. —Bir kadın, yaşlı bir işçiyi dinlerse, orada iş bitmiştir. Elif bu sözleri duydu. İçini acıttı. Ama cevap vermedi. İhsan ise bir gün, çuvalları düzenlerken konuştu: —Gürültü, köksüzlerin sesidir hanımefendi. Kök sessiz çalışır. O sırada kuraklık geldi. Gökyüzü sanki metal gibi kapandı. Bulutlar haftalarca görünmedi. Dereler ince bir çizgiye dönüştü. Komşu çiftliklerde hayvanlar ölmeye başladı, insanlar toprağa mezar gibi bakıyordu. Sarıdere de etkilendi. Yapraklar kıvrıldı. Hayvanlar gölgeyi çaresizce aradı. Elif, inanmaya başladığı şeye pişman olacağından korktu. Bir sabah İhsan onu, kurumuş guava ağaçlarının olduğu unutulmuş bir araziye götürdü. Diz çöktü, toprağa dokundu ve gözlerini kapattı.Diğer Sayfaya Geçiş Yaparak Haberin Devamını Okuyabilirsiniz.

: —Burada. —Ne var burada? —Burada su var. Cemal arkadan bunu duyunca kahkaha attı. —Su mu? Orası sadece toz. İhsan kıpırdamadı. —Toprak alçak sesle konuşur ama konuşur. Elif kazma emrini verdi. Adamlar yakıcı güneş altında saatlerce çalıştı. İlk gün hiçbir şey çıkmadı. İkinci gün sadece taşlar vardı. Üçüncü gün bazıları homurdanmaya başladı. Cemal etrafta dolaşıyor, başarısızlığı bekler gibi gülümsüyordu. Ama İhsan, az gölge kalan bir yerde oturmuş, açılan çukuru sakin bir şekilde izlemeye devam ediyordu. Dördüncü gün Tomás’ın kazması çamura çarptı. Sonra toprakta bir nem belirdi. Ardından ince, berrak bir su ipliği çıktı. İşçiler bağırdı. Petra ağladı. Elif dizlerinin üzerine çöktü ve o soğuk, temiz, yaşayan suya ellerini soktu. İhsan yavaşça yaklaştı. —Bu bir mucize değil hanımefendi. Sadece dinlemek gerekiyordu. Ama Elif için öyleydi. Komşu çiftlikler kururken, Sarıdere direniyordu. Yeni kuyu çok değildi, ama hayattı. Ve o topraktan çıkan her kova su, alay edenlere verilmiş sessiz bir cevaptı. Cemal’in gücü azalmaya başladı. Artık herkes onun bağırınca koşmuyordu. Artık tehditlerine inananlar azalmıştı. İnsanlar önce İhsan’ın sözünü arıyordu. Bu, Cemal’in içini yakıyordu. Bir gece herkes uyurken, Cemal eline sakladığı bir teneke ve közle tarlalara gitti. Mısırların kenarı kuruydu. Ateş hızla tuttu. Alevler aç bir hayvan gibi yükseldi. Cemal geri koşarak avluya geldi: —Yangın! Yaşlı adam yaptı! Çiftliği yakmak istiyor! Elif gecelikle dışarı çıktı. Gökyüzü kızarmıştı. İşçiler kovalarla koşuyordu. Dumanın içinde İhsan vardı; öksürüyor, yüzü is içindeydi, yarı dolu bir kovayla ateşi söndürmeye çalışıyordu. Cemal bağırıyordu: —Onu tarlanın yanında gördüm! Cezalandırın onu! Elif İhsan’a doğru yürüdü. Bir an tereddüt etti. Ama İhsan gözlerini kaldırdı. —Eğer ben yakmak isteseydim hanımefendi, suyla koşmazdım. Bu söz avluya düştü. Elif elini kaldırdı: —Kimse İhsan’a dokunmayacak. Cemal konuşmaya çalıştı ama sesi artık eskisi kadar güçlü değildi. Şafakta Tomás, çalıların arasında yanmış kumaş parçası olan bir teneke buldu. Cemal suçlandı. Öfke ve utançla itiraf etti; İhsan’ın saygıyla kazandığını, kendisinin ise korkuyla var olduğunu gördüğü için bunu yaptığını söyledi. Elif onu dövdürmedi. Aşağılamadı. Sadece dedi ki: —Git. Bu çiftlik artık kendini yok ederek güçlü olmaya çalışanlara yer yok. Cemal gitti. O gün Sarıdere, gerçek gücün bağırmak olmadığını anladı. Bazen yavaş yürüyen, beyaz sakallı, elleri topraklı bir adamdı. Haftalar sonra yağmurlar geldi. Önce hafif. Sonra bereketli. Toprak sanki yeniden yaşamak için izin bekliyordu. Yeşil filizler her yere yayıldı. Hayvanlar güçlendi. İnsanlar daha çok gülmeye başladı. Elif artık korkan bir dul değil, dinlemeyi öğrenmiş bir kadın gibi yürüyordu. O yılki hasat en büyük değil ama en anlamlısıydı. Çünkü sadece çiftliği değil, insanların umudunu da kurtarmıştı. Bir gün akşamüstü, güneş Sarıdere’nin üzerine bakır gibi inerken, İhsan Elif’i çağırdı. Mango ağacının altında oturuyordu. —Sana vermem gereken bir şey var. Gömleğinin içinden eski bir gümüş madalyon çıkardı. Elif onu alınca göğsünde bir çarpma hissetti. Üzerinde babasının baş harfleri vardı. —Bunu nereden buldun? İhsan gözlerini indirdi. —Baban bana yıllar önce vermişti. Sen çocukken onun yanında çalışıyordum. Bir gün yolda onu korudum, Orta Anadolu yolunda. Bana bunu verdi ve dedi ki: “Eğer bir gün kızımın hayatına dokunursan, bunu ona geri ver.” Elif eliyle ağzını kapattı. —Siz babamı tanıyordunuz… —Tanıyordum. Adil bir adamdı. Mükemmel değildi ama adildi. İsmini pazarda duyduğumda seni hatırladım. Ama bazı gerçekler, kalp hazır olunca gelir. Elif sessizce ağladı. Herkesin işe yaramaz dediği o adam, onun çocukluğunun bir parçasını saklamıştı. —Bilmiyordum… —diye fısıldadı—. Kaybettiğimi bile bilmediğim bir şeyi geri verdiniz. İhsan gülümsedi: —Bazen hanımefendi, insan birini satın almaz. Bazen hayat, sizi önceden arayan birini elinize bırakır. Ertesi yıl İhsan hastalandı. Adımları yavaşladı. Nefesi kısaldı. Elif her sabah onu ziyaret etti, çorba getirdi, hamakını düzeltti ve onun hikâyelerini dinledi; sanki vedayı söylemeyen bir baba anlatır gibi. Bir gece şöyle dedi: —Ben gittiğimde beni kuyunun yanına gömün. Toprak orada konuştu. Ben de orada susmak istiyorum. Şafakta sessizce öldü. Ne güneş vardı ne gürültü. Cenazesi götürülürken gökyüzü kapandı ve hafif bir yağmur başladı. İşçiler çiçek bıraktı. Petra dua etti. Tomás saklamadan ağladı. Elif bir an madalyonu tuttu, sonra sakladı. Aylar sonra Sarıdere hiç beklenmeyen bir şekilde büyüdü. Alay eden köy, artık tohum almak için geliyordu. Bazıları fısıldıyordu: —O yaşlı adam bereket getirdi. Elif kimseyi düzeltmedi. Sadece kuyudan yükselen temiz suya bakıyordu. Ve pazarda gördüğü o ilk gözleri hatırlıyordu. Herkes yorgun bir adam görmüştü. O ise bir ışık görmüştü. Hayat da ona şunu göstermişti: Bazen dünya işe yaramaz dediği şey, insanı kurtarandır. Çünkü bazı hazineler parlamaz. Bazıları sessiz yürür, az konuşur ve geride çöl değil, kök bırakır.

Haberin Devamı

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz? Cevabı iptal etmek için tıklayın.

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.