{"id":6848,"date":"2026-05-14T21:23:46","date_gmt":"2026-05-14T21:23:46","guid":{"rendered":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/?p=6848"},"modified":"2026-05-14T21:23:46","modified_gmt":"2026-05-14T21:23:46","slug":"sessiz-miras-dedemin-gizemli-yuzugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/sessiz-miras-dedemin-gizemli-yuzugu\/","title":{"rendered":"Sessiz Miras: Dedemin Gizemli Y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc"},"content":{"rendered":"\n\t\t<style>\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-6848 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/sessiz-miras-dedemin-gizemli-yuzugu\/image-6\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-6-150x150.jpeg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-6849\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6849'>\n\t\t\t\tSessiz Kahraman: Dedemin B\u00fcy\u00fck S\u0131rr\u0131\n\nDedem Kemal \u00c7etin, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m en sessiz adamd\u0131 ve hayat\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda insanlar onun bu sessizli\u011fini bo\u015flukla kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar.\n\nIsparta\u2019n\u0131n unutulmu\u015f bir kenar mahallesinde, yorgun bir evde tek ba\u015f\u0131na ya\u015fayan ya\u015fl\u0131 bir adam g\u00f6rd\u00fcler ve hayat\u0131n\u0131n \u00f6nemsiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Eskimi\u015f ceketler, ucuz kahveler, tamir edilmi\u015f aletler ve bir yana hafif\u00e7e yatm\u0131\u015f bir sundurma g\u00f6rd\u00fcler; onun hakk\u0131nda dikkate de\u011fer hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131na karar verdiler. Duvarda madalyalar, \u015f\u00f6mine \u00fczerinde \u00e7er\u00e7evelenmi\u015f askerlik foto\u011fraflar\u0131 ya da aile yemeklerinde anlat\u0131lan kahramanl\u0131k hik\u00e2yeleri yoktu.\n\nAma dedem kendisini asla sergilemezdi. S\u0131rf ba\u015fkalar\u0131 rahat etsin diye sessizli\u011fi asla bo\u015f s\u00f6zlerle doldurmazd\u0131. Kim oldu\u011fuyla ilgili hi\u00e7 kimseye dramatik bir a\u00e7\u0131klama bor\u00e7lu oldu\u011funa inanmazd\u0131. Bu durum insanlar\u0131 huzursuz ederdi. \u00c7o\u011fu ki\u015fi sessizli\u011fin yumu\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 ister. Kahkahalar, a\u00e7\u0131klamalar ve kolay etiketler beklerler. Dedem bunlar\u0131n hepsini reddetti. D\u00fcnyada, kendisinden ne kadar\u0131n\u0131 vermeye raz\u0131 oldu\u011funu tam olarak bilen ve fazlas\u0131n\u0131 sunmayan bir adam gibi hareket etti.\n\nEvi; \u00e7atlak kald\u0131r\u0131mlar\u0131n, tel \u00f6rg\u00fclerin ve hi\u00e7bir \u015feyi ka\u00e7\u0131rmay\u0131p her \u015feyi g\u00f6rmezden geliyormu\u015f gibi yapan kom\u015fular\u0131n oldu\u011fu dar bir soka\u011f\u0131n sonundayd\u0131. Kasaba, insanlar\u0131n i\u00e7inden hat\u0131rlamadan ge\u00e7ip gitti\u011fi t\u00fcrden bir yerdi. Ucuz tost\u00e7ular, her k\u00f6\u015fede bir cami ve 1980&#8217;lerin sonunda zaman\u0131n art\u0131k umursamay\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 hissini veren bir \u00e7ar\u015f\u0131&#8230; Benim i\u00e7in ise o ev, d\u00fcnyadaki en g\u00fcvenli yerdi.\n\nM\u00fckemmel oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil; de\u011fildi. Koridordaki duvar k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcyordu. Mutfak zemininde oca\u011f\u0131n yak\u0131n\u0131nda eski bir yan\u0131k izi vard\u0131. Koltu\u011funun bir kolu s\u00fcrt\u00fcnmekten a\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Ama o evdeki hi\u00e7bir \u015fey m\u0131\u015f gibi yapmazd\u0131. Her \u015fey tam olarak neyse oydu. Kenar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kupa, h\u00e2l\u00e2 i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in lavabonun kenar\u0131nda dururdu. Eski gazeteler bodrumda iple ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc dedem k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n her zaman i\u015fe yarayabilece\u011fini s\u00f6ylerdi. Mutfak saati her zaman \u00fc\u00e7 dakika ileriydi \u00e7\u00fcnk\u00fc dedemin dedi\u011fi gibi; &#8220;\u00dc\u00e7 dakika, bir insan\u0131 aptal g\u00f6r\u00fcnmekten kurtarabilir.&#8221;\n\nAnnemle babam onu ziyaret etmekten nefret ederdi. Ona &#8220;zor biri&#8221; derlerdi; bizim ailede bu, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n y\u00f6netebilece\u011fi kadar &#8220;kolay&#8221; biri olmay\u0131 reddeden herkes i\u00e7in kullan\u0131lan bir s\u0131fatt\u0131. Annem onun g\u00f6zlerine sahipti ama onun \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden nasibini almam\u0131\u015ft\u0131. Net duygular\u0131, a\u00e7\u0131k hik\u00e2yeleri ve basit dersleri olan aile an\u0131lar\u0131n\u0131 severdi. Dedemin ise numara yapmaya tahamm\u00fcl\u00fc yoktu ve bu onu sinirlendiriyordu. &#8220;En az\u0131ndan biraz daha s\u0131cakkanl\u0131 olmay\u0131 deneyebilir,&#8221; derdi annem.\n\nBabam daha da k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. \u0130nsanlar\u0131 stat\u00fc, para ve kullan\u0131\u015fl\u0131l\u0131klar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirirdi. E\u011fer birinin hayat\u0131n\u0131 sayg\u0131 duydu\u011fu bir ba\u015far\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremezse, onu g\u00f6rmezden gelirdi. Onun i\u00e7in dedem, askeri ge\u00e7mi\u015finden hi\u00e7bir kazan\u00e7 elde edememi\u015f, eski bir evdeki ya\u015fl\u0131 bir adamdan ibaretti.\n\nA\u011fabeyim Taylan da ailenin bu havas\u0131na uyard\u0131. Dedemin \u00f6zel yetene\u011finin, tek kelime etmeden bir oday\u0131 huzursuz etmek oldu\u011fuyla ilgili \u015fakalar yapard\u0131. \u0130nsanlar g\u00fclerdi. Bazen ben de g\u00fclerdim; kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in de\u011fil, o zamanlar aidiyet duygusuyla hayatta kalma g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc birbirine kar\u0131\u015ft\u0131racak kadar gen\u00e7 oldu\u011fum i\u00e7in.\n\nAma ben dedemin asla &#8220;zor&#8221; biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. Onun &#8220;kesin ve net&#8221; oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Onu tan\u0131mlayacak en iyi kelime buydu. Asla kastedmedi\u011fi bir \u015feyi vaat etmezdi. Asla ya\u011fc\u0131l\u0131k yapmazd\u0131. Dinliyormu\u015f gibi yapmazd\u0131. Okulun nas\u0131l oldu\u011funu soruyorsa, ger\u00e7ekten bilmek istedi\u011fi i\u00e7indi. E\u011fer bir \u00f6\u011fretmenden nefret etti\u011fimi s\u00f6ylersem, beni hemen azarlamazd\u0131; nedenini sorard\u0131. Riskli bir \u015fey yapmak istersem, beni hemen durdurmazd\u0131; o \u015feyin g\u00fcvenmeye de\u011fer olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l test edece\u011fimi \u00f6\u011fretirdi.\n\nOn bir ya\u015f\u0131mdayken bah\u00e7edeki \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131na t\u0131rmanmak istemi\u015ftim. Annem elbisemi mahvedece\u011fimi s\u00f6yledi. Babam bir k\u0131z\u0131n \u00f6\u011fleden sonras\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek i\u00e7in daha iyi yollar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Dedem \u00f6nce a\u011faca, sonra bana bakt\u0131. &#8220;O zaman a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nereye vermen gerekti\u011fini \u00f6\u011frensen iyi olur,&#8221; dedi.\n\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 a\u011fa\u00e7 kabu\u011funu nas\u0131l hissedece\u011fimi, ayaklar\u0131m\u0131 nereye koyaca\u011f\u0131m\u0131, dengemi nas\u0131l de\u011fi\u015ftirece\u011fimi ve bir dala g\u00fcvenmeden \u00f6nce onu nas\u0131l test edece\u011fimi \u00f6\u011fretmek i\u00e7in bir saatini harcad\u0131. &#8220;Bir \u015feyin sadece g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa inanma. Ona g\u00fcven, \u00e7\u00fcnk\u00fc kontrol ettin.&#8221;\n\nHer \u015feyi b\u00f6yle \u00f6\u011fretirdi. Nutuklarla de\u011fil. Ders vererek de\u011fil. Sadece bir c\u00fcmle, bir \u00f6rnek ve benim \u00f6\u011frenmeye yetkin oldu\u011fuma dair bir beklenti&#8230;\n\nOn \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131mdayken dolab\u0131n\u0131n arkas\u0131nda eski bir askeri \u00e7anta buldum. \u0130\u00e7inde haki bir ceket, bir matara ve iplerle ba\u011flanm\u0131\u015f sararm\u0131\u015f mektuplar vard\u0131. Daha bir \u015fey soramadan kap\u0131da belirdi. &#8220;Onu yerine koy.&#8221; Sesinden \u00f6fke yoktu. Sadece kesinlik. Ben de yerine koydum. Sonra beni mutfa\u011fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fc ve bir b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n nas\u0131l d\u00fczg\u00fcn bilenece\u011fini \u00f6\u011fretti; sanki sormak \u00fczere oldu\u011fum soru yasaklanmam\u0131\u015f, sadece ertelenmi\u015f gibi.\n\nAnnem onun sevgiyi nas\u0131l g\u00f6sterece\u011fini bilmedi\u011fini s\u00f6ylerdi. \u015eimdi anl\u0131yorum ki, annem asl\u0131nda onun sevgiyi kendisinin bekledi\u011fi \u015fekilde sergilemeyi reddetti\u011fini kastediyordu. Ama o sessiz ve kesin yollarla severdi. Hastaland\u0131\u011f\u0131mda ekme\u011fin kabuklar\u0131n\u0131 keserdi. Portakall\u0131 meybuzlar\u0131 severim diye dondurucuda hep bulundururdu. Bir keresinde bir okul projesini onun evinde unuttu\u011fum i\u00e7in karla kar\u0131\u015f\u0131k ya\u011fmurda yollara d\u00fc\u015f\u00fcp onu bana getirdi. Onu elime tutu\u015fturdu\u011funda sadece tek bir c\u00fcmle s\u00f6yledi: &#8220;\u00d6nemli \u015feyleri, unutkan insanlar\u0131n kaybedebilece\u011fi yerlerde b\u0131rakma.&#8221;\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/sessiz-miras-dedemin-gizemli-yuzugu\/image-6-2\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-6-1-150x150.jpeg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-6850\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6850'>\n\t\t\t\tDedem Kemal \u00c7etin, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m en sessiz adamd\u0131 ve hayat\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda insanlar onun bu sessizli\u011fini bo\u015flukla kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar.\n\nIsparta\u2019n\u0131n unutulmu\u015f bir kenar mahallesinde, yorgun bir evde tek ba\u015f\u0131na ya\u015fayan ya\u015fl\u0131 bir adam g\u00f6rd\u00fcler ve hayat\u0131n\u0131n \u00f6nemsiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. Eskimi\u015f ceketler, ucuz kahveler, tamir edilmi\u015f aletler ve bir yana hafif\u00e7e yatm\u0131\u015f bir sundurma g\u00f6rd\u00fcler; onun hakk\u0131nda dikkate de\u011fer hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131na karar verdiler. Duvarda madalyalar, \u015f\u00f6mine \u00fczerinde \u00e7er\u00e7evelenmi\u015f askerlik foto\u011fraflar\u0131 ya da aile yemeklerinde anlat\u0131lan kahramanl\u0131k hik\u00e2yeleri yoktu.\n\nAma dedem kendisini asla sergilemezdi. S\u0131rf ba\u015fkalar\u0131 rahat etsin diye sessizli\u011fi asla bo\u015f s\u00f6zlerle doldurmazd\u0131. Kim oldu\u011fuyla ilgili hi\u00e7 kimseye dramatik bir a\u00e7\u0131klama bor\u00e7lu oldu\u011funa inanmazd\u0131. Bu durum insanlar\u0131 huzursuz ederdi. \u00c7o\u011fu ki\u015fi sessizli\u011fin yumu\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 ister. Kahkahalar, a\u00e7\u0131klamalar ve kolay etiketler beklerler. Dedem bunlar\u0131n hepsini reddetti. D\u00fcnyada, kendisinden ne kadar\u0131n\u0131 vermeye raz\u0131 oldu\u011funu tam olarak bilen ve fazlas\u0131n\u0131 sunmayan bir adam gibi hareket etti.\n\nEvi; \u00e7atlak kald\u0131r\u0131mlar\u0131n, tel \u00f6rg\u00fclerin ve hi\u00e7bir \u015feyi ka\u00e7\u0131rmay\u0131p her \u015feyi g\u00f6rmezden geliyormu\u015f gibi yapan kom\u015fular\u0131n oldu\u011fu dar bir soka\u011f\u0131n sonundayd\u0131. Kasaba, insanlar\u0131n i\u00e7inden hat\u0131rlamadan ge\u00e7ip gitti\u011fi t\u00fcrden bir yerdi. Ucuz tost\u00e7ular, her k\u00f6\u015fede bir cami ve 1980&#8217;lerin sonunda zaman\u0131n art\u0131k umursamay\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 hissini veren bir \u00e7ar\u015f\u0131&#8230; Benim i\u00e7in ise o ev, d\u00fcnyadaki en g\u00fcvenli yerdi.\n\nM\u00fckemmel oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil; de\u011fildi. Koridordaki duvar k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 d\u00f6k\u00fcl\u00fcyordu. Mutfak zemininde oca\u011f\u0131n yak\u0131n\u0131nda eski bir yan\u0131k izi vard\u0131. Koltu\u011funun bir kolu s\u00fcrt\u00fcnmekten a\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Ama o evdeki hi\u00e7bir \u015fey m\u0131\u015f gibi yapmazd\u0131. Her \u015fey tam olarak neyse oydu. Kenar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kupa, h\u00e2l\u00e2 i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in lavabonun kenar\u0131nda dururdu. Eski gazeteler bodrumda iple ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc dedem k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n her zaman i\u015fe yarayabilece\u011fini s\u00f6ylerdi. Mutfak saati her zaman \u00fc\u00e7 dakika ileriydi \u00e7\u00fcnk\u00fc dedemin dedi\u011fi gibi; &#8220;\u00dc\u00e7 dakika, bir insan\u0131 aptal g\u00f6r\u00fcnmekten kurtarabilir.&#8221;\n\nAnnemle babam onu ziyaret etmekten nefret ederdi. Ona &#8220;zor biri&#8221; derlerdi; bizim ailede bu, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n y\u00f6netebilece\u011fi kadar &#8220;kolay&#8221; biri olmay\u0131 reddeden herkes i\u00e7in kullan\u0131lan bir s\u0131fatt\u0131. Annem onun g\u00f6zlerine sahipti ama onun \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden nasibini almam\u0131\u015ft\u0131. Net duygular\u0131, a\u00e7\u0131k hik\u00e2yeleri ve basit dersleri olan aile an\u0131lar\u0131n\u0131 severdi. Dedemin ise numara yapmaya tahamm\u00fcl\u00fc yoktu ve bu onu sinirlendiriyordu. &#8220;En az\u0131ndan biraz daha s\u0131cakkanl\u0131 olmay\u0131 deneyebilir,&#8221; derdi annem.\n\nBabam daha da k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. \u0130nsanlar\u0131 stat\u00fc, para ve kullan\u0131\u015fl\u0131l\u0131klar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirirdi. E\u011fer birinin hayat\u0131n\u0131 sayg\u0131 duydu\u011fu bir ba\u015far\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremezse, onu g\u00f6rmezden gelirdi. Onun i\u00e7in dedem, askeri ge\u00e7mi\u015finden hi\u00e7bir kazan\u00e7 elde edememi\u015f, eski bir evdeki ya\u015fl\u0131 bir adamdan ibaretti.\n\nA\u011fabeyim Taylan da ailenin bu havas\u0131na uyard\u0131. Dedemin \u00f6zel yetene\u011finin, tek kelime etmeden bir oday\u0131 huzursuz etmek oldu\u011fuyla ilgili \u015fakalar yapard\u0131. \u0130nsanlar g\u00fclerdi. Bazen ben de g\u00fclerdim; kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in de\u011fil, o zamanlar aidiyet duygusuyla hayatta kalma g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc birbirine kar\u0131\u015ft\u0131racak kadar gen\u00e7 oldu\u011fum i\u00e7in.\n\nAma ben dedemin asla &#8220;zor&#8221; biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. Onun &#8220;kesin ve net&#8221; oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Onu tan\u0131mlayacak en iyi kelime buydu. Asla kastedmedi\u011fi bir \u015feyi vaat etmezdi. Asla ya\u011fc\u0131l\u0131k yapmazd\u0131. Dinliyormu\u015f gibi yapmazd\u0131. Okulun nas\u0131l oldu\u011funu soruyorsa, ger\u00e7ekten bilmek istedi\u011fi i\u00e7indi. E\u011fer bir \u00f6\u011fretmenden nefret etti\u011fimi s\u00f6ylersem, beni hemen azarlamazd\u0131; nedenini sorard\u0131. Riskli bir \u015fey yapmak istersem, beni hemen durdurmazd\u0131; o \u015feyin g\u00fcvenmeye de\u011fer olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l test edece\u011fimi \u00f6\u011fretirdi.\n\nOn bir ya\u015f\u0131mdayken bah\u00e7edeki \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131na t\u0131rmanmak istemi\u015ftim. Annem elbisemi mahvedece\u011fimi s\u00f6yledi. Babam bir k\u0131z\u0131n \u00f6\u011fleden sonras\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek i\u00e7in daha iyi yollar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Dedem \u00f6nce a\u011faca, sonra bana bakt\u0131. &#8220;O zaman a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nereye vermen gerekti\u011fini \u00f6\u011frensen iyi olur,&#8221; dedi.\n\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 a\u011fa\u00e7 kabu\u011funu nas\u0131l hissedece\u011fimi, ayaklar\u0131m\u0131 nereye koyaca\u011f\u0131m\u0131, dengemi nas\u0131l de\u011fi\u015ftirece\u011fimi ve bir dala g\u00fcvenmeden \u00f6nce onu nas\u0131l test edece\u011fimi \u00f6\u011fretmek i\u00e7in bir saatini harcad\u0131. &#8220;Bir \u015feyin sadece g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa inanma. Ona g\u00fcven, \u00e7\u00fcnk\u00fc kontrol ettin.&#8221;\n\nHer \u015feyi b\u00f6yle \u00f6\u011fretirdi. Nutuklarla de\u011fil. Ders vererek de\u011fil. Sadece bir c\u00fcmle, bir \u00f6rnek ve benim \u00f6\u011frenmeye yetkin oldu\u011fuma dair bir beklenti&#8230;\n\nOn \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131mdayken dolab\u0131n\u0131n arkas\u0131nda eski bir askeri \u00e7anta buldum. \u0130\u00e7inde haki bir ceket, bir matara ve iplerle ba\u011flanm\u0131\u015f sararm\u0131\u015f mektuplar vard\u0131. Daha bir \u015fey soramadan kap\u0131da belirdi. &#8220;Onu yerine koy.&#8221; Sesinden \u00f6fke yoktu. Sadece kesinlik. Ben de yerine koydum. Sonra beni mutfa\u011fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fc ve bir b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n nas\u0131l d\u00fczg\u00fcn bilenece\u011fini \u00f6\u011fretti; sanki sormak \u00fczere oldu\u011fum soru yasaklanmam\u0131\u015f, sadece ertelenmi\u015f gibi.\n\nAnnem onun sevgiyi nas\u0131l g\u00f6sterece\u011fini bilmedi\u011fini s\u00f6ylerdi. \u015eimdi anl\u0131yorum ki, annem asl\u0131nda onun sevgiyi kendisinin bekledi\u011fi \u015fekilde sergilemeyi reddetti\u011fini kastediyordu. Ama o sessiz ve kesin yollarla severdi. Hastaland\u0131\u011f\u0131mda ekme\u011fin kabuklar\u0131n\u0131 keserdi. Portakall\u0131 meybuzlar\u0131 severim diye dondurucuda hep bulundururdu. Bir keresinde bir okul projesini onun evinde unuttu\u011fum i\u00e7in karla kar\u0131\u015f\u0131k ya\u011fmurda yollara d\u00fc\u015f\u00fcp onu bana getirdi. Onu elime tutu\u015fturdu\u011funda sadece tek bir c\u00fcmle s\u00f6yledi: &#8220;\u00d6nemli \u015feyleri, unutkan insanlar\u0131n kaybedebilece\u011fi yerlerde b\u0131rakma.&#8221;\n\nOnu anlamadan \u00f6nce sevmi\u015ftim. Ya da belki onu, anlamak zorunda kalmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in sevmi\u015ftim.\n\nOn dokuz ya\u015f\u0131nda orduya kat\u0131ld\u0131m. \u0130nsanlar nedenini sordu\u011funda onlara anlayabilecekleri cevaplar verdim. Disiplin istiyordum. Meydan okuma istiyordum. Vatan\u0131ma hizmet etmek istiyordum. Bunlar\u0131n hepsi do\u011fruydu. Ama daha derinde, ailemin benim i\u00e7in sessizce se\u00e7ti\u011fi o hayattan uzakla\u015fmak istiyordum. Bask\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7e\u011fi talep eden bir \u015fey istiyordum. Nezaket de\u011fil. Aile hik\u00e2yeleri de\u011fil. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f de\u011fil. Ger\u00e7ek.\n\nAileme s\u00f6yledi\u011fimde babam g\u00fcld\u00fc. &#8220;Askerlik, daha iyi se\u00e7enekleri olmayan insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir,&#8221; dedi.\n\nAnnem cilal\u0131 ve yarg\u0131lay\u0131c\u0131 bir tav\u0131rla endi\u015feli g\u00f6r\u00fcnd\u00fc, okulda bir \u015feye can\u0131m\u0131n s\u0131k\u0131l\u0131p s\u0131k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu. Taylan bir \u015feyleri vurup vuramayaca\u011f\u0131m\u0131 sordu, e\u011fitimin bundan \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyince ilgisini kaybetti.\n\nErtesi g\u00fcn dedemin evine gittim. Mutfak masas\u0131nda oturmu\u015f, gazetesi ve sert kokan kahvesiyle duruyordu. Ona askere yaz\u0131laca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim. Gazeteyi dikkatlice katlay\u0131p kenara koydu. &#8220;Neden askerlik?&#8221;\n\nEmin olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 sormad\u0131. Tehlikeli olabilece\u011fini biliyor musun diye sormad\u0131. Ailemin onaylay\u0131p onaylamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormad\u0131. Sadece nedenini sordu. Bu, birinin bana sordu\u011fu en sayg\u0131l\u0131 sorulardan biriydi. &#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc zor bir \u015fey yapacaksam, bunun bir anlam\u0131 olsun istiyorum.&#8221;\n\nBeni uzun s\u00fcre inceledi. Sonra ba\u015f\u0131yla onaylad\u0131. &#8220;G\u00fczel sebep. Bir\u00e7ok insan ac\u0131y\u0131 ama\u00e7la kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zor \u015feyleri se\u00e7er. Bir \u015feyden ka\u00e7ma. Bir \u015feye do\u011fru ko\u015f.&#8221;\n\nBu s\u00f6zleri acemi birli\u011fi boyunca kalbimde ta\u015f\u0131d\u0131m. Sonras\u0131ndaki her zorlukta onlara tutundum.\n\n\u0130lk izne geldi\u011fimde dedem sundurmas\u0131nda bekliyordu. \u00dcniformal\u0131 halime, sa\u00e7 t\u0131ra\u015f\u0131ma, duru\u015fuma, e\u011fitimin beni nas\u0131l keskinle\u015ftirdi\u011fine bakt\u0131 ve ger\u00e7ekten \u00f6nemli olan tek soruyu sordu: &#8220;Ayaklar\u0131n ne alemde?&#8221;\n\nG\u00fcld\u00fcm \u00e7\u00fcnk\u00fc birinin sorabilece\u011fi en isabetli soruydu. &#8220;Berbat,&#8221; dedim. &#8220;G\u00fczel. Demek ki onlar\u0131 kullanm\u0131\u015fs\u0131n.&#8221;\n\nDedem buydu i\u015fte. B\u00fcy\u00fck nutuklar yok. Duygusal g\u00f6steriler yok. Sadece do\u011fru soru. Eve her geli\u015fimde ger\u00e7ek \u015feyleri sorard\u0131. Yeterince uyuyor muydum? \u0130yi besleniyor muydum? Etraf\u0131mdaki insanlara g\u00fcveniyor muydum? Omzum nas\u0131ld\u0131? \u00d6fkem ne durumdayd\u0131? Bir kez bile se\u00e7imimden pi\u015fman olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 sormad\u0131.\n\n\u00d6te yandan ailem, sadece bir \u00fcniforma de\u011fil, ger\u00e7ek bir kariyerim oldu\u011funu asla anlamad\u0131. G\u00f6reve gidece\u011fimi s\u00f6yledi\u011fimde annem, k\u00f6t\u00fc bir hava durumu i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 tonda &#8220;dikkatli ol&#8221; derdi. Terfi ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledi\u011fimde babam bunun daha iyi maa\u015f anlam\u0131na gelip gelmedi\u011fini sorard\u0131. Hayat\u0131m onlara, ziyaret etmeye hi\u00e7 niyetleri olmayan bir yerden gelen haberler gibi ula\u015f\u0131rd\u0131.\n\nBu y\u00fczden onlara pek bir \u015fey anlatmay\u0131 b\u0131rakt\u0131m. Ama dedeme de\u011fil. \u00c7ok konu\u015fmazd\u0131 ama ben konu\u015ftu\u011fumda her kelimem \u00f6nemliymi\u015f gibi dinlerdi.\n\nSonra hastaland\u0131.\n\nHaber annemden gelmedi. Babamdan da gelmedi. Kom\u015fusu Leyla Han\u0131m arad\u0131. &#8220;Mutfakta y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f k\u0131z\u0131m. Devlet Hastanesi&#8217;ne kald\u0131rd\u0131lar. Kimsesi yok diye seni arad\u0131m.&#8221;\n\nBir saat i\u00e7inde mazeret izni ald\u0131m. Isparta\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011fu; benzinlik kahveleri, otoban \u0131\u015f\u0131klar\u0131 ve e\u011fitimin bile yumu\u015fatamad\u0131\u011f\u0131 bir korkuyla ge\u00e7ti. Yoldan annemi arad\u0131m. Sesi dalg\u0131nd\u0131. &#8220;Doktorlar ne diyor?&#8221; &#8220;Hen\u00fcz varmad\u0131m.&#8221; &#8220;\u00d6\u011frenince beni ara.&#8221;\n\nBabam telefona bakmad\u0131. Taylan, durumun ciddi oldu\u011funu s\u00f6yleyince bir &#8220;ba\u015fparmak&#8221; emojisiyle &#8220;Beni bilgilendir,&#8221; diye mesaj att\u0131.\n\nHastaneye vard\u0131\u011f\u0131mda \u015fafak s\u00f6keli \u00e7ok olmam\u0131\u015ft\u0131. Otopark eski karlardan dolay\u0131 \u0131slakt\u0131 ve hava, bahar\u0131n \u00e7ok uzak oldu\u011funu hissettiren o keskin ayazla doluydu. \u0130\u00e7erisi \u00e7ama\u015f\u0131r suyu, bayat kahve ve a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nm\u0131\u015f hava kokuyordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kattayd\u0131.\n\nOdas\u0131na girdi\u011fimde kalakald\u0131m. Hastal\u0131k onu k\u00fc\u00e7\u00fcltm\u00fc\u015ft\u00fc. Dedem hi\u00e7bir zaman iri yar\u0131 bir adam olmam\u0131\u015ft\u0131 ama her zaman sars\u0131lmaz bir merkezin etraf\u0131na in\u015fa edilmi\u015f gibi sa\u011flam g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. O hastane yata\u011f\u0131nda, burnunun alt\u0131nda bir oksijen hortumu ve elleri battaniyenin \u00fczerinde hafif\u00e7e dururken \u00e7ok zay\u0131f ve k\u0131r\u0131lgan g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.\n\nSonra g\u00f6zleri a\u00e7\u0131ld\u0131. Bana bakt\u0131 ve a\u011fz\u0131n\u0131n kenar\u0131 hafif\u00e7e yukar\u0131 kalkt\u0131. &#8220;San\u0131r\u0131m beni unutmayan tek ki\u015fi sensin.&#8221;\n\nYan\u0131na oturup elini tuttum. Annemi, babam\u0131 ve Taylan&#8217;\u0131 arad\u0131\u011f\u0131m\u0131, en k\u0131sa s\u00fcrede geleceklerini s\u00f6yledim. Bunu s\u00f6ylerken bile ne kadar sahte geldi\u011finden nefret ettim. Ba\u015f\u0131n\u0131 hafif\u00e7e sallad\u0131. &#8220;Gelmezler.&#8221;\n\nHakl\u0131yd\u0131.\n\n2. B\u00f6l\u00fcm\n\n\u0130ki g\u00fcn boyunca yan\u0131nda kald\u0131m. Ailemi tekrar tekrar arad\u0131m. Annem hastanelerin onu gerdi\u011fini s\u00f6yledi. Babam i\u015flerin yo\u011fun oldu\u011funu, dedemin zaten muhtemelen uyudu\u011funu s\u00f6yledi. Taylan bu haftan\u0131n k\u00f6t\u00fc bir hafta oldu\u011funu ve bir de\u011fi\u015fiklik olursa haber vermemi istedi; sanki \u00f6l\u00fcm onun program\u0131na g\u00f6re ayarlanabilirmi\u015f gibi. Kimse gelmedi.\n\nDeniz ad\u0131ndaki bir hem\u015fire, dedeme kendi ailesinden daha nazik davrand\u0131. Sadece kahve ve \u00f6fkeyle ayakta kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark edince bana at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131k bir \u015feyler getirdi. Dedemin battaniyesini \u00f6zenle d\u00fczeltti. Gece saat ikide, uyumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m sandalyeye bakt\u0131 ve nazik ama kararl\u0131 bir \u015fekilde konu\u015ftu: &#8220;Birini, kendini de mahvetmeden sevebilirsin. Git y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131ka. Ben onun yan\u0131nda otururum.&#8221;\n\n\u0130kinci sabah, kar taneleri pencerenin \u00f6n\u00fcnden usulca s\u00fcz\u00fcl\u00fcyordu. Dedem uyand\u0131 ve elimi s\u0131kt\u0131. &#8220;\u00c7ekmecede.&#8221; &#8220;Hangi \u00e7ekmecede?&#8221; &#8220;Yatak odas\u0131. Sa\u011f \u00fcst. Mendil. Sakla onu.&#8221; &#8220;O nedir?&#8221; G\u00f6zleri yar\u0131 kapal\u0131yd\u0131. &#8220;Y\u00fcz\u00fck, k\u00e2\u011f\u0131tlardan daha do\u011frusunu bilir.&#8221; &#8220;Y\u00fcz\u00fck m\u00fc? Ne k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131?&#8221; Ama \u00e7oktan tekrar uykuya dalm\u0131\u015ft\u0131.\n\nO \u00f6\u011fleden sonra, saat d\u00f6rd\u00fc biraz ge\u00e7e vefat etti. Dramatik bir son konu\u015fma yoktu. Etraf\u0131nda toplanm\u0131\u015f bir aile yoktu. Sadece giden ve bir daha geri d\u00f6nmeyen bir nefes&#8230; Deniz hem\u015fire an\u0131nda belirdi ve ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dilemeden \u00f6nce elini omzuma koydu.\n\nKoridorun sonundaki aile bekleme alan\u0131ndan annemi arad\u0131m. &#8220;En az\u0131ndan art\u0131k ac\u0131 \u00e7ekmiyor,&#8221; dedi. Hepsi buydu. Babam, herkesin bunun bir g\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 zaten bildi\u011fini s\u00f6yledi. Taylan tek kelimelik bir mesaj att\u0131: &#8220;T\u00fch.&#8221;\n\nCenazeyi kendim organize ettim \u00e7\u00fcnk\u00fc kimse sormad\u0131 bile. Cenaze bir Per\u015fembe g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Caminin avlusu bo\u015ftu. Leyla Han\u0131m \u00f6n safta elinde pe\u00e7etelerle oturuyordu. Bir ba\u015fka kom\u015fu arkada duruyordu. Deniz hem\u015fire \u00f6\u011fle aras\u0131nda formas\u0131yla gelip sessizce duvarda bekledi.\n\nAnnemle babam gelmedi. A\u011fabeyim gelmedi. Tabutun ba\u015f\u0131nda tek ba\u015f\u0131ma dururken imam\u0131n huzur, hizmet ve veda \u00fczerine s\u00f6zlerini dinledim. Tek d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fim, ailemizin en g\u00fc\u00e7l\u00fc adam\u0131n\u0131n, \u00e7o\u011fu insan\u0131n bozuk bir ev aletine g\u00f6sterdi\u011fi ilgiden daha az\u0131yla bu d\u00fcnyadan ayr\u0131l\u0131yor oldu\u011fuydu.\n\nDefinden sonra eve tek ba\u015f\u0131ma d\u00f6nd\u00fcm. Bu, hastaneden daha k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Hastaneler kesintilere aittir; evler ise devaml\u0131l\u0131\u011fa. Ceketi h\u00e2l\u00e2 kap\u0131n\u0131n yan\u0131nda as\u0131l\u0131yd\u0131. Kupas\u0131 lavabonun kenar\u0131ndayd\u0131. Gazetesi sehpan\u0131n \u00fczerinde katlanm\u0131\u015ft\u0131. Terlikleri yata\u011f\u0131n yan\u0131nda bekliyordu.\n\nE\u015fyalar\u0131 yava\u015f\u00e7a toplad\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u0131zl\u0131 hareket etmek ihanet gibi geliyordu. Sonra yatak odas\u0131ndaki sa\u011f \u00fcst \u00e7ekmeceyi a\u00e7t\u0131m. Katlanm\u0131\u015f g\u00f6mleklerin ve yedek pillerin alt\u0131nda, beyaz bir mendile sar\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7\u0131k\u0131n duruyordu. \u0130\u00e7inde o y\u00fcz\u00fck vard\u0131.\n\nOnu hemen tan\u0131d\u0131m. Kendimi bildim bileli parma\u011f\u0131ndayd\u0131. G\u00fcm\u00fc\u015ften, a\u011f\u0131r bir y\u00fcz\u00fckt\u00fc; d\u0131\u015f\u0131 sadeydi, y\u0131llar\u0131n kullan\u0131m\u0131yla p\u00fcr\u00fczs\u00fczle\u015fmi\u015fti. \u0130\u00e7inde bir ucu karart\u0131lm\u0131\u015f bir pusula g\u00fcl\u00fc i\u015flemesi vard\u0131. Alt\u0131nda ise \u00e7ocukken hi\u00e7 anlamad\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7 harf yaz\u0131l\u0131yd\u0131.\n\nBir keresinde ona bu i\u015flemenin ne anlama geldi\u011fini sormu\u015ftum. Y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc parma\u011f\u0131nda \u00e7evirmi\u015f ve o zamanlar beni sinirlendiren bir cevap vermi\u015fti: &#8220;Kim oldu\u011fumu hat\u0131rlat\u0131yor.&#8221;\n\nOn iki ya\u015f\u0131mdayken bir hik\u00e2ye, bir sava\u015f, bir s\u0131r bekliyordum. \u015eimdi yatak odas\u0131n\u0131n zemininde diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015fken, cevab\u0131n\u0131n bekledi\u011fim her \u015feyden daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu anlad\u0131m. Nerede oldu\u011fu de\u011fil. Ne yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fil. Kim oldu\u011fu.\n\nY\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc takt\u0131m. Y\u00fcz\u00fck parma\u011f\u0131ma b\u00fcy\u00fckt\u00fc ama orta parma\u011f\u0131ma tam oldu. A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 beni yere ba\u011fl\u0131yormu\u015f gibi hissettirdi; sanki dedemin bir par\u00e7as\u0131 \u00f6l\u00fcmde bile ger\u00e7ek\u00e7i kalm\u0131\u015ft\u0131.\n\n\u00dc\u00e7 hafta sonra ailem evi satt\u0131. Yasal haklar\u0131 vard\u0131. Bu, durumu daha az zalimce k\u0131lm\u0131yordu. Bir emlak\u00e7\u0131 geldi. Yabanc\u0131lar mutfa\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7t\u00fc. Leyla Han\u0131m beni arad\u0131, \u00f6fkeli ve \u00fczg\u00fcnd\u00fc. Annemi arad\u0131\u011f\u0131mda sesi bezgin geliyordu. &#8220;Alt taraf\u0131 bir ev,&#8221; dedi.\n\nAma alt taraf\u0131 bir ev de\u011fildi. Acemi birli\u011finden sonra beni bekledi\u011fi sundurmayd\u0131. Bana b\u0131\u00e7aklar\u0131, dengeyi ve sabr\u0131 \u00f6\u011fretti\u011fi mutfakt\u0131. \u00c7ocuklu\u011fumda sessizli\u011fin bir ceza gibi hissettirmedi\u011fi tek yerdi. Ama baz\u0131 insanlar y\u00fczeysel kalmaya kararl\u0131d\u0131r ve onlara derinli\u011fi anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kendinizi bo\u011fman\u0131n bir anlam\u0131 yoktur.\n\nCenazeden \u00fc\u00e7 hafta sonra, gazileri anma t\u00f6renine kat\u0131ld\u0131m. T\u00f6ren \u00fcniformam\u0131 giydim. Botlar\u0131m\u0131 parlatt\u0131m. Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden dedemin y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc takt\u0131m.\n\nSalon; subaylar, emekli askerler, e\u015fler, bayraklar, \u00e7i\u00e7ekler ve yap\u0131lacak konu\u015fmalarla doluydu. Bir yarbayla nazik\u00e7e konu\u015furken g\u00f6zlerinin omzumun \u00fczerinden kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim. Sonra arkamdan k\u0131s\u0131k bir ses geldi: &#8220;Onu nereden ald\u0131n?&#8221;\n\nD\u00f6nd\u00fcm. Kar\u015f\u0131mda bir pa\u015fa duruyordu. Y\u00fcz\u00fcme bakm\u0131yordu. Elime dikmi\u015fti g\u00f6zlerini. Y\u00fcz\u00fc bembeyaz olmu\u015ftu. &#8220;Bunu nereden ald\u0131n?&#8221; &#8220;Dedemindi efendim.&#8221; &#8220;Ad\u0131 neydi?&#8221; &#8220;Kemal \u00c7etin.&#8221;\n\n\u0130fadesinde bir \u015feyler k\u0131r\u0131ld\u0131. &#8220;Konu\u015fmam\u0131z laz\u0131m. Hemen.&#8221;\n\nBeni k\u00fc\u00e7\u00fck bir yan odaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc, kap\u0131y\u0131 kapatt\u0131 ve sanki d\u00fcnya az \u00f6nce \u015fekil de\u011fi\u015ftirmi\u015f gibi bana bakt\u0131. &#8220;Deden, \u00dcst\u00fcn Hizmet Madalyas\u0131\u2019n\u0131 neden reddetti\u011fini sana hi\u00e7 anlatt\u0131 m\u0131?&#8221;\n\nNeredeyse g\u00fclecektim \u00e7\u00fcnk\u00fc soru mant\u0131ks\u0131z geliyordu. &#8220;Dedem hi\u00e7bir madalyadan bahsetmedi.&#8221;\n\nPa\u015fa a\u011f\u0131r bir \u015fekilde oturdu. &#8220;Ben T\u00fcmgeneral Sami Ersoy. Deden 1974&#8217;te K\u0131br\u0131s&#8217;ta hayat\u0131m\u0131 kurtard\u0131.&#8221;\n\nSonra anlatt\u0131klar\u0131, bildi\u011fimi sand\u0131\u011f\u0131m her \u015feyi yerinden oynatt\u0131. Dedem sadece askerlik yapmam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zel bir birlik b\u00fcnyesinde, resmi kay\u0131tlar\u0131n bir zamanlar \u00fczerini \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hassas bir g\u00f6revde g\u00f6rev alm\u0131\u015ft\u0131. Yanl\u0131\u015f istihbarat. Riskli bir tahliye. Yaral\u0131lar. Geride b\u0131rak\u0131lanlar. Komuta kademesi \u00e7oktan ger\u00e7e\u011fi daha &#8220;temiz&#8221; bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye haz\u0131rlan\u0131rken&#8230;\n\nDedem \u00fc\u00e7 kez geri d\u00f6nm\u00fc\u015f. Bir kez yaral\u0131 bir arkada\u015f\u0131 i\u00e7in. Bir kez Sami Pa\u015fa i\u00e7in. Bir kez de yerel bir k\u0131lavuzun h\u00e2l\u00e2 hayatta olabilece\u011fine veya en az\u0131ndan terk edilmeyi hak etmedi\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. &#8220;Bunu yaparken vurulmu\u015f. Ama yine de ayr\u0131lmam\u0131\u015f.&#8221;\n\nMadalya \u00f6nerisi yap\u0131lm\u0131\u015f. Tan\u0131kl\u0131klar, imzalar, destekler&#8230; Ama g\u00f6rev gizliydi ve siyasi a\u00e7\u0131dan rahats\u0131z ediciydi. Hik\u00e2yenin tertemiz bir versiyonunu istiyorlard\u0131; hatalar\u0131n, yerel unsurlar\u0131n ve komuta kusurlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir versiyon. &#8220;E\u011fer bir yalan\u0131 kabul ederse onu onurland\u0131rmaya haz\u0131rlard\u0131.&#8221;\n\nY\u00fcz\u00fc\u011fe bakt\u0131m. &#8220;Reddetmi\u015f.&#8221;\n\nTabii ki reddetmi\u015fti. \u015eok i\u00e7inde olsam bile bunun do\u011fru oldu\u011funu biliyordum \u00e7\u00fcnk\u00fc onu tan\u0131yordum. &#8220;Eksik isimler \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f bir madalyay\u0131 \u0131\u015f\u0131klar\u0131n alt\u0131nda kabul etmeyece\u011fini s\u00f6ylemi\u015f. E\u011fer \u00fclkenin ger\u00e7e\u011fe de\u011fil de bir kahramana ihtiyac\u0131 varsa, onu ba\u015fka yerde bulmalar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f.&#8221;\n\nO an son s\u00f6zlerini hat\u0131rlad\u0131m. Y\u00fcz\u00fck, k\u00e2\u011f\u0131tlardan daha do\u011frusunu bilir. Annemle babam onun sessizli\u011finin bir hi\u00e7lik oldu\u011funu sanm\u0131\u015flard\u0131. Mahremiyetini hayat\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne kan\u0131t saym\u0131\u015flard\u0131. Evini, temizlenmesi gereken bir hurda gibi satm\u0131\u015flard\u0131. Ama tarih de onu az kals\u0131n \u00e7\u00f6pe atm\u0131\u015ft\u0131.\n\n&#8220;Neden \u015fimdi anlat\u0131yorsunuz?&#8221; &#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc kay\u0131tlar bu yaz \u00fczerindeki gizlilik karar\u0131 kalkt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizden baz\u0131lar\u0131 y\u0131llard\u0131r olanlar\u0131 d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc miras\u00e7\u0131lar\u0131na mektuplar g\u00f6nderildi ama cevap gelmedi. Ve \u00e7\u00fcnk\u00fc parma\u011f\u0131ndaki o y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6rd\u00fcm ve Kemal \u00c7etin&#8217;in, ger\u00e7e\u011fi hak eden asker bir torunu oldu\u011funu anlad\u0131m.&#8221;\n\nMektuplar&#8230; Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozuldu\u011funda dedemin postalar\u0131yla ailem ilgilenmi\u015fti. O mektuplar\u0131 a\u00e7m\u0131\u015flar m\u0131yd\u0131? G\u00f6rmezden mi gelmi\u015flerdi? \u00c7oktan sildikleri ya\u015fl\u0131 bir adam\u0131n getirdi\u011fi ba\u015fka bir zahmet diye \u00e7\u00f6pe mi atm\u0131\u015flard\u0131?\n\nK\u0131rk sekiz saat sonra askeri bir ar\u015fiv merkezindeydim. \u00dczerinde dedemin ad\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu solmu\u015f bir metal sand\u0131k getirildi. \u0130\u00e7inde hi\u00e7birimizin g\u00f6rmesine izin verilmeyen bir hayat vard\u0131. Foto\u011fraflar. Haritalar. Mektuplar. Tutanaklar. \u015eahit ifadeleri. Beze sar\u0131lm\u0131\u015f bir arazi defteri. Geri d\u00f6nen tebligatlar&#8230; Ve ba\u015fka bir mendil \u00e7\u0131k\u0131n\u0131.\n\nPa\u015fa \u00e7\u0131k\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. \u0130\u00e7inde alt\u0131 tane g\u00fcm\u00fc\u015f y\u00fcz\u00fck vard\u0131. Benimkiyle ayn\u0131yd\u0131lar. &#8220;Ekip sava\u015ftan sonra yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Toplam yedi tane. Eve d\u00f6nen her adam i\u00e7in bir tane.&#8221;\n\nHer y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7inde bir isim vard\u0131. Ersoy, Demir, Kaya, Y\u0131lmaz, \u015eahin, Ayd\u0131n. Ve benim elimdeki, on y\u0131llar\u0131n dokunu\u015fuyla neredeyse p\u00fcr\u00fczs\u00fczle\u015fmi\u015f olan\u0131&#8230; &#8220;Karart\u0131lm\u0131\u015f u\u00e7, kuzeyin art\u0131k eve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc garantilemedi\u011fi anlam\u0131na geliyordu.&#8221;\n\nBu c\u00fcmle bir madalyadan daha \u00e7ok can\u0131m\u0131 yakt\u0131. Arazi defteri daha da \u00e7ok&#8230; Dedemin el yaz\u0131s\u0131 sert ve pratikti. Koordinatlar. Hava durumu. Te\u00e7hizat. Normal g\u00f6r\u00fcnen ama sonra de\u011fi\u015fen k\u0131sa notlar: Sami korkunca \u015faka yap\u0131yor. Demir uyumuyor. Telsiz sustuktan sonra sesini duymay\u0131 b\u0131rakam\u0131yorum. Onlar\u0131 b\u0131rakma. Birilerinin k\u00e2\u011f\u0131t i\u015fleri temiz g\u00f6r\u00fcns\u00fcn diye onlar\u0131n yok olup gitmesine izin verme.\n\nSon sat\u0131ra kelimeler bulan\u0131kla\u015fana kadar bakt\u0131m. Sonra dosyan\u0131n i\u00e7inde katlanm\u0131\u015f, imzas\u0131z bir mektup vard\u0131. Dedem orada, e\u011fer bir madalya almas\u0131n\u0131 bekliyorlarsa, kendisinden isimleri an\u0131lmay\u0131 hak eden adamlar\u0131 silen bir hik\u00e2yeyi kabul etmesini istediklerini yazm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ek olandan daha temizmi\u015f gibi davran\u0131rken g\u00fcl\u00fcmsemesini bekliyorlard\u0131. Bunu yapmayacakt\u0131. E\u011fer \u00fclkenin ger\u00e7e\u011fe de\u011fil de bir kahramana ihtiyac\u0131 varsa, onu ba\u015fka bir yerde bulabilirdi.\n\nOkumay\u0131 b\u0131rakmak zorunda kald\u0131m. Kafam kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil. Her \u015feyi aniden anlad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in&#8230; Hayat\u0131m boyunca onun sessizli\u011fini ac\u0131, mahremiyet veya bir savunma sanm\u0131\u015ft\u0131m. Ama \u015fimdi anl\u0131yordum ki o, d\u00fcnyan\u0131n onun hik\u00e2yesini var etmek istedi\u011fi \u015fartlar\u0131 reddetmi\u015fti. Ve birisi parlat\u0131lm\u0131\u015f bir yalan\u0131 reddetti\u011finde, insanlar ona &#8220;ilkeli&#8221; demezler. &#8220;Zor biri&#8221; derler. So\u011fuk. \u0130nat\u00e7\u0131. Kapal\u0131. Hakl\u0131 oldu\u011fundan ba\u015fka her \u015feyi s\u00f6ylerler.\n\nBirli\u011fime d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde annemi arad\u0131m. &#8220;Bug\u00fcn T\u00fcmgeneral Sami Ersoy ile birlikteydim. Dedemin kim oldu\u011funu biliyorum art\u0131k.&#8221;\n\nSessizlik. &#8220;Bu da ne demek \u015fimdi?&#8221; &#8220;\u00dcst\u00fcn Hizmet Madalyas\u0131\u2019na \u00f6nerildi\u011fi demek. Resmi hik\u00e2ye yalan s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in reddetti\u011fi demek. Ordunun aylard\u0131r aileyle ileti\u015fime ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 demek.&#8221;\n\nYalan\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geldi: &#8220;O mektuplar\u0131n ne oldu\u011funu bilmiyordum.&#8221;\n\nDemek mektuplar\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi. Babam her zamanki \u00f6zg\u00fcveniyle telefona geldi: &#8220;Bunu bir mesele haline getirmeden \u00f6nce\u2014&#8221; &#8220;Mesele mi?&#8221; &#8220;\u0130lgiden ho\u015flanmazd\u0131. Bunu biliyorsun.&#8221; &#8220;Hay\u0131r. Yalanlardan ho\u015flanmazd\u0131.&#8221;\n\nBabam\u0131n ilk kez s\u00f6yleyecek bir s\u00f6z\u00fc yoktu.\n\n3. B\u00f6l\u00fcm\n\nOrdu kay\u0131tlar\u0131 d\u00fczeltmek istedi. Bu kula\u011fa basit geliyor ama pek \u00e7ok kurumun, resmi g\u00f6r\u00fcnecek kadar uzun s\u00fcredir dosyalanm\u0131\u015f eski \u00e7arp\u0131tmalar \u00fczerine kurulu oldu\u011funu anlayana kadar. \u0130ncelemeler, yasal sorular, tarihi kontroller ve dil \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131. Annem dedemin yasal miras\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, yetkiyi devretmedi\u011fi s\u00fcrece s\u00fcrecin baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u00fczerinde yetkisi vard\u0131.\n\nBir hafta boyunca tembelli\u011finden dolay\u0131 ger\u00e7e\u011fin \u00f6lmesine izin verece\u011fini sand\u0131m. Sonra yerel gazete arad\u0131. Birdenbire her \u015fey de\u011fi\u015fti. Annem &#8220;ilgi&#8221;den anlard\u0131. Babam &#8220;kamuoyu imaj\u0131&#8221;ndan anlard\u0131. Muhabirler yorum istiyordu. Gazi dernekleri ula\u015f\u0131yordu. Bir tarih\u00e7i arad\u0131. Eski bir foto\u011fraf ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Birdenbire ailem, sanki dedemin sessizli\u011fine her zaman sayg\u0131 duymu\u015flar gibi konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar.\n\nPa\u015fa onlar\u0131 bizzat ziyaret etti. Onlara tam olarak ne dedi\u011fini bana hi\u00e7 s\u00f6ylemedi. Her ne dediyse, annem kay\u0131tlar\u0131 ve t\u00f6reni y\u00f6netme yetkisini bana veren belgeleri imzalad\u0131. Sonras\u0131nda beni arad\u0131, sesi k\u0131rg\u0131n ve yorgundu. &#8220;\u0130stedi\u011fini ald\u0131n,&#8221; dedi. &#8220;Hay\u0131r. Dedem ald\u0131.&#8221;\n\n\u0130nceleme dokuz ay s\u00fcrd\u00fc. \u0130fadelerle, haritalarla, m\u00fclakatlarla, yasal dille ve bir kurumun bir zamanlar do\u011fru bir hik\u00e2ye yerine &#8220;temiz&#8221; bir hik\u00e2yeyi se\u00e7ti\u011fini yava\u015f\u00e7a itiraf etmesiyle ge\u00e7en dokuz ay&#8230; Hi\u00e7bir madalyan\u0131n tam olarak kapsayamayaca\u011f\u0131 \u015feyler \u00f6\u011frendim. Dedem y\u0131llarca o yerel k\u0131lavuzun dul e\u015fine anonim olarak para g\u00f6ndermi\u015fti. Kurtard\u0131\u011f\u0131 adamlardan biri o\u011fluna &#8220;Kemal&#8221; ad\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Dedem o k\u00fc\u00e7\u00fck Isparta mahallesine memleketi oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, askeri d\u00fcnyadan kasten s\u0131radan biri olabilece\u011fi kadar uzak oldu\u011fu i\u00e7in ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.\n\n\u00d6\u011frendik\u00e7e, bir yabanc\u0131y\u0131 ke\u015ffediyormu\u015fum gibi hissetmedim. Onu daha net g\u00f6r\u00fcyormu\u015fum gibi hissettim. O asla iki farkl\u0131 adam olmam\u0131\u015ft\u0131; sessiz dede ve gizli kahraman&#8230; O her zaman ayn\u0131 netlikteki adamd\u0131. D\u00fcnya sadece t\u00f6rensiz bir \u015fekilde onu g\u00f6recek sab\u0131rdan yoksundu.\n\nD\u00fczeltilen t\u00f6ren ertesi bahar yap\u0131ld\u0131. \u00dcst\u00fcn Hizmet Madalyas\u0131 de\u011fildi. Tarih kendini nadiren m\u00fckemmel bir \u015fekilde onar\u0131r. Bunun yerine, g\u00f6rev kamuoyu \u00f6n\u00fcnde d\u00fczeltilecek, silinen isimler iade-i itibar g\u00f6recek ve dedem ger\u00e7ek bir anlat\u0131yla \u0130stiklal Madalyas\u0131 alacakt\u0131.\n\nBaz\u0131lar\u0131 bunun yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirdi. Ben d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. O zamana kadar madalyalar\u0131n ger\u00e7eklerden daha az \u00f6nemli oldu\u011funu biliyordum.\n\nAnnemle babam geldi elbette. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck, sonunda yas\u0131 onlar i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Annem siyahlar giydi ve ciddi bir askeri t\u00f6ren i\u00e7in neyin uygun oldu\u011funu sordu. Babam ciddi tav\u0131rlar tak\u0131nd\u0131. Taylan beceriksizce geldi ve sanki yak\u0131nl\u0131k sadakat olabilirmi\u015f gibi miras hakk\u0131ndaki konu\u015fmalara kendini d\u00e2hil etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.\n\nPek \u00f6fkelenmeden izledim onlar\u0131. Art\u0131k kim olduklar\u0131n\u0131 biliyordum.\n\nSalon cam, ta\u015f, bayraklar ve o g\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131 adamlar\u0131n aileleriyle doluydu. Sonunda a\u00e7\u0131klanan iki k\u0131lavuzun isimleri programda bas\u0131l\u0131yd\u0131. T\u00f6renden \u00f6nce bir tuvalette o isimlere bak\u0131p a\u011flad\u0131m. Sessizce de\u011fil. Kibarca de\u011fil. Dedemin, isimleri silen bir \u00f6vg\u00fcy\u00fc kabul etmektense \u00fclkenin en y\u00fcksek onurunu reddetmesi y\u00fcz\u00fcnden a\u011flad\u0131m.\n\nT\u00f6ren ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, odadaki sessizlik kazan\u0131lm\u0131\u015f bir sessizlik gibiydi. Bir tarih\u00e7i konu\u015ftu. Sonra Pa\u015fa konu\u015ftu. Not kullanmad\u0131. Ger\u00e7e\u011fi d\u00fcped\u00fcz anlatt\u0131. G\u00f6revi adland\u0131rd\u0131. Mevziyi adland\u0131rd\u0131. \u00d6lenleri adland\u0131rd\u0131. Bir zamanlar ay\u0131klanan hatalar\u0131 adland\u0131rd\u0131. Sonra dedemin ad\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\n\n&#8220;Ona, bir yalan\u0131 kabul etmesini gerektiren bir onur teklif edildi. O bunu reddetti. Bu reddedi\u015f, hayat\u0131 boyunca halk taraf\u0131ndan tan\u0131nmamas\u0131na mal oldu. Bu, yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyi k\u00fc\u00e7\u00fcltmedi. Aksine b\u00fcy\u00fctt\u00fc.&#8221;\n\nSonra bana do\u011fru bakt\u0131. &#8220;Kemal \u00c7etin vefat etti\u011finde, ailesinden sadece bir \u00fcye onun ba\u015fucuna geldi, cenazesini organize etti, her g\u00fcn takt\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc korudu ve ne anlama geldi\u011fini soracak kadar \u00f6nemsedi. Torunu bug\u00fcn burada sadece ailesi olarak de\u011fil, bu d\u00fczeltmenin m\u00fcmk\u00fcn olma sebebi olarak duruyor.&#8221;\n\nHer g\u00f6z bana d\u00f6nd\u00fc. Bir saniye boyunca kendimi a\u00e7\u0131kta kalm\u0131\u015f hissettim. Sonra i\u00e7imde daha sars\u0131lmaz bir \u015fey y\u00fckseldi. Aya\u011fa kalkt\u0131m. Rahat oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, dedem bana ger\u00e7ek, tan\u0131klarla dolu bir odada ad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda aya\u011fa kalkman gerekti\u011fini \u00f6\u011fretti\u011fi i\u00e7in&#8230; Aileme bakmad\u0131m.\n\nD\u00fczeltilmi\u015f berat okundu. Parlat\u0131lm\u0131\u015f olan de\u011fil. Ger\u00e7ek olan. Ate\u015ften, tahliyeden, tehlikeye ra\u011fmen geri d\u00f6nmekten, yaral\u0131lar\u0131 ve \u015fehitleri kurtarmaktan, liderlikten, cesaretten ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fckten bahsetti. Pa\u015fa berat\u0131 elime koydu\u011funda g\u00f6zleri \u0131slakt\u0131. &#8220;Burada olmal\u0131yd\u0131.&#8221; &#8220;Burada zaten.&#8221;\n\n\u0130nsanlar yas zamanlar\u0131nda hep b\u00f6yle \u015feyler s\u00f6yler. Genellikle ge\u00e7i\u015ftiririm. Ama orada, parma\u011f\u0131mdaki y\u00fcz\u00fck ve sonunda odada ya\u015fayan ger\u00e7ekle, ne demek istedi\u011fini tam olarak anlad\u0131m.\n\nSonras\u0131nda muhabirler, el s\u0131k\u0131\u015fmalar, foto\u011fraflar ve bana hik\u00e2yeler anlatmak isteyen gaziler vard\u0131. Annem muhtemelen bu ama\u00e7la yan\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 pe\u00e7eteye a\u011flad\u0131. Babam, \u00f6l\u00fclerden itibar \u00f6d\u00fcn\u00e7 almaya \u00e7al\u0131\u015fan bir adam gibi kalabal\u0131\u011f\u0131n aras\u0131nda s\u00fcz\u00fcld\u00fc. D\u0131\u015far\u0131 sapt\u0131m.\n\nTerasta hava so\u011fuk ve keskindi. Parma\u011f\u0131mda dedemin y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, kolumun alt\u0131nda madalya kutusuyla tek ba\u015f\u0131ma durdum. Babam arkamdan geldi. &#8220;Bilmiyordum.&#8221; Bir \u015fey s\u00f6ylemedim. &#8220;Bu bir bahane gibi duyuluyor. De\u011fil. Ger\u00e7ekten bilmiyordum. Ama hi\u00e7 sormad\u0131m da. Ve mektuplar geldi\u011finde, onlar\u0131 sadece askeri yaz\u0131\u015fmalar sand\u0131m. \u00d6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmedim.&#8221;\n\nBazen birisi \u00f6yle a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yler ki \u00f6fke bile durumu daha iyi hale getiremez. &#8220;\u00d6nemliydi,&#8221; dedim. Ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131. &#8220;Biliyorum.&#8221;\n\nBu tam bir \u00f6z\u00fcr de\u011fildi. Bir kefaret de\u011fildi. Ama do\u011fruydu. Bazen ger\u00e7ek hayat size sadece bu kadar\u0131n\u0131 verir.\n\nAnnem hastaneye gelmedi\u011fi i\u00e7in hi\u00e7 \u00f6z\u00fcr dilemedi. Daha sonra, her \u015fey \u00e7ok karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6z\u00fcr diledi; bu da bana vicdan\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak anlatt\u0131. Onun i\u00e7in sorun terk etmek de\u011fil, sonu\u00e7lar\u0131n halka a\u00e7\u0131k hik\u00e2yeyi de\u011fi\u015ftirmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. Ben de art\u0131k beklemeyi b\u0131rakt\u0131m.\n\nTaylan daha iyisini yapt\u0131. Aylar sonra beni ziyaret etti, mutfak masamda oturup h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131 kahve i\u00e7erek d\u00fcr\u00fcstl\u00fckle bocalad\u0131. &#8220;Evdeki havaya uydum. Babam dedemi k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi. Annem imk\u00e2ns\u0131z biriymi\u015f gibi davrand\u0131. Ben de onlar\u0131 kopyalad\u0131m. Bunun normal oldu\u011funu sand\u0131m.&#8221; Bu, a\u011fabeyimin bana verdi\u011fi ilk i\u015fe yarar c\u00fcmleydi. Onu dramatik bir \u015fekilde affetmedim. \u0130htiyac\u0131m yoktu. Ger\u00e7e\u011fi isimlendirmek, m\u00fckemmel bir \u00f6z\u00fcrden daha \u00f6nemliydi.\n\nDedemin son par\u00e7as\u0131 aylar sonra Isparta\u2019dan bir koli i\u00e7inde geldi. Yeni sahipleri onu koridor dolab\u0131n\u0131n \u00fczerindeki tavan bo\u015flu\u011funda gizli bir yerde bulmu\u015flar. \u0130\u00e7inde ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir anlam ifade etmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyler vard\u0131: yedek d\u00fc\u011fmeler, \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131n\u0131n eski foto\u011fraflar\u0131, bir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k belgesi, k\u0131r\u0131k bir \u00e7ak\u0131. Ve bir zarf.\n\n\u00d6n\u00fcnde dedemin el yaz\u0131s\u0131 vard\u0131: E\u011fer do\u011fru soruyu sormay\u0131 \u00f6\u011frenirse, torunuma.\n\nA\u00e7arken ellerim titredi. \u0130\u00e7inde tek bir sayfa vard\u0131. E\u011fer bunu okuyorsam kendisinin gitmi\u015f oldu\u011funu ya da sonunda onu gururland\u0131racak kadar merakl\u0131 oldu\u011fumu yazm\u0131\u015ft\u0131. Hayat\u0131nda bana anlatt\u0131\u011f\u0131ndan daha fazlas\u0131 oldu\u011funu ve i\u00e7inde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n iddia edebilece\u011fi kadar b\u00fcy\u00fck bir \u015fan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131. S\u0131rf yeterince zaman ge\u00e7ti diye insanlar\u0131n \u00e7irkin ger\u00e7ekleri onura d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesine izin vermemem i\u00e7in beni uyarm\u0131\u015ft\u0131. Elinden geleni yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, eve d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve d\u00fcr\u00fcst olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti.\n\nY\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn, e\u011fer h\u00e2l\u00e2 istiyorsam benim oldu\u011funu yazm\u0131\u015ft\u0131. O y\u00fcz\u00fck ona, hi\u00e7 kimse tek kelime yazmasa bile u\u011furlar\u0131na geri d\u00f6nece\u011fi adamlar taraf\u0131ndan verilmi\u015fti. E\u011fer birisi onu tan\u0131rsa, karar vermeden \u00f6nce dinlemem gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Ama e\u011fer tek istedikleri par\u0131lt\u0131l\u0131 k\u0131s\u0131mlarsa, kimseye onun hik\u00e2yesini bor\u00e7lu de\u011fildim.\n\nSonra son sat\u0131r geldi: \u0130taat etmeyi \u00f6\u011frenmeden \u00f6nce &#8220;neden&#8221; diye sormay\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fin andan itibaren seninle gurur duydum.\n\nElimde mektup, yerde hem g\u00fcld\u00fcm hem a\u011flad\u0131m. En b\u00fcy\u00fck ke\u015fif buydu i\u015fte. Pa\u015fa de\u011fil. Ar\u015fivler de\u011fil. D\u00fczeltilmi\u015f berat de\u011fil. En derin ger\u00e7ek, ailemin &#8220;zor biri&#8221; dedi\u011fi adam\u0131n beni en ba\u015f\u0131ndan beri anlam\u0131\u015f olmas\u0131yd\u0131. Beni, ben kendimi tam tan\u0131madan \u00f6nce g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Sorular\u0131ma g\u00fcvenmi\u015fti. Y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, yasalar gere\u011fi kan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan k\u0131z\u0131na de\u011fil, do\u011fru soruyu soran torununa b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131.\n\nY\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2l\u00e2 tak\u0131yorum. Bazen insanlar fark ediyor. \u00c7o\u011fu etmiyor. Bu do\u011fru hissettiriyor. \u0130stiklal Madalyas\u0131 ah\u015fap bir kutuda, dedemin Isparta\u2019daki sundurmas\u0131nda \u00e7ekilmi\u015f bir foto\u011fraf\u0131n\u0131n yan\u0131nda duruyor; bir eli cebinde, omzu \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131na d\u00f6n\u00fck, o neredeyse belli belirsiz g\u00fcl\u00fcmsemesiyle sadece onu seven birinin bakmay\u0131 ak\u0131l edece\u011fi yerde gizli&#8230;\n\nB\u00fcy\u00fck bir an\u0131t\u0131 yok. Bundan nefret ederdi. Sadece y\u00fcz\u00fck. Mektup. Foto\u011fraf. Ger\u00e7ek.\n\nTan\u0131d\u0131\u011f\u0131m en sessiz adamd\u0131. Ayn\u0131 zamanda en cesuruydu. Onur d\u00fcr\u00fcstl\u00fck gerektirdi\u011finde onuru reddetti. Hayatlar\u0131n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n onun ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7iren adamlar\u0131 kurtard\u0131. Neredeyse hi\u00e7 kimse yokken \u00f6ld\u00fc.\n\nAma unutulmad\u0131. Tarih onu sonunda hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil&#8230; Bir ki\u015fi onu, do\u011fru soruyu sormaya devam edecek kadar sevdi\u011fi i\u00e7in. Ve onun ger\u00e7ekte kim oldu\u011funu bir kez \u00f6\u011frendikten sonra, kimsenin kendi rahat\u0131 i\u00e7in beni k\u00fc\u00e7\u00fcltmesine izin vermeyi b\u0131rakt\u0131m.\n\nBana kalan son miras\u0131 buydu. Y\u00fcz\u00fckten daha fazlas\u0131. Madalyadan daha fazlas\u0131. D\u00fczeltilmi\u015f kay\u0131tlardan daha fazlas\u0131. Bana sessizli\u011fin, i\u00e7inde kim oldu\u011funu bildi\u011finde bir teslimiyet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretti. Yanl\u0131\u015f \u015fartlar\u0131 reddetmenin kutsal olabilece\u011fini \u00f6\u011fretti. Ailelerin de tarihi yeniden yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131; geride kalanlar\u0131 memnun edecek \u015fekilde p\u00fcr\u00fczl\u00fc ger\u00e7ekleri t\u00f6rp\u00fclediklerini \u00f6\u011fretti.\n\nArt\u0131k buna izin vermiyorum. Ne onun i\u00e7in ne de kendim i\u00e7in.\n\n\u0130nsanlar y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc sordu\u011funda, ne kadar\u0131n\u0131 hak ettiklerine karar veriyorum. \u00c7o\u011fu basit ger\u00e7e\u011fi al\u0131yor: Dedemindi. Her g\u00fcn takard\u0131. Onun i\u00e7in \u00f6nemliydi, o y\u00fczden benim i\u00e7in de \u00f6nemli.\n\nBirka\u00e7 ki\u015fi ise daha fazlas\u0131n\u0131 al\u0131yor. Hastane odas\u0131n\u0131. Eski mutfa\u011f\u0131. Ar\u015fivi. Beyaz beze sar\u0131l\u0131 di\u011fer alt\u0131 y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc. Karart\u0131lm\u0131\u015f pusula ucunu. M\u00fcze salonundaki Pa\u015fa\u2019n\u0131n sesini. Sonunda y\u00fcksek sesle s\u00f6ylenen isimleri&#8230;\n\nVe bazen, ak\u015fam onun evi kadar sessiz oldu\u011funda, dedemin sava\u015ftan sonra se\u00e7ti\u011fi hayat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kendini bir efsaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilirdi. Hizmetini d\u00fcnyan\u0131n \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi \u015fekillerde sergileyebilirdi. Bunun yerine, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasabada yorgun bir ev se\u00e7ti, aletlerini tamir etti, eski k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 biriktirdi ve inat\u00e7\u0131 bir k\u0131za bir dala g\u00fcvenmeden \u00f6nce onu test etmeyi \u00f6\u011fretti.\n\nBu bir geri \u00e7ekilme de\u011fildi. Bu bir disiplindi.\n\nD\u00fcnyan\u0131n sundu\u011fu sahte \u00f6nemi reddedip bilerek s\u0131radan bir hayat kurmak cesaret ister. K\u00fc\u00e7\u00fck odalardaki d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn, felaket anlar\u0131ndaki cesaret kadar \u00f6nemli oldu\u011funa inanmak cesaret ister.\n\nAnnemle babam bunu asla anlamad\u0131. Ama ben anl\u0131yorum.\n\nY\u00fcz\u00fck, k\u00e2\u011f\u0131tlardan daha do\u011frusunu bilir.\n\nHakl\u0131yd\u0131.\n\nVe art\u0131k ben de biliyorum.\n\n\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl>\n\t\t\t<br style='clear: both' \/>\n\t\t<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":6849,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6848","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-foto-galeri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6848"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6851,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6848\/revisions\/6851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilgitarif.com\/yeni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}